GPVO (06/05/2026): Trong hai ngày 05 – 06/05/2026, tại Trung tâm Mục vụ Giáo phận Vinh, 58 linh mục trẻ cùng 4 thầy phó tế đã quy tụ tham dự chương trình thường huấn định kỳ dành cho các linh mục trong năm năm đầu đời sứ vụ với chủ đề: “Linh mục – người đối thoại”. Đây là chương trình đào luyện liên tục của Giáo phận nhằm giúp các linh mục trẻ đào sâu căn tính mục tử giữa bối cảnh mục vụ ngày càng đa dạng và nhiều thách đố của xã hội hôm nay.
Đúng 10 giờ 30 ngày 05/05/2026, quý cha và quý thầy phó tế hiện diện đông đủ và khai mạc kỳ thường huấn bằng giờ Kinh Trưa, phó dâng hành trình đào luyện trong tâm tình hiệp thông và cầu nguyện. Việc khởi đầu bằng phụng vụ giờ kinh nhắc nhớ rằng mọi suy tư mục vụ của Hội Thánh luôn phát xuất từ việc lắng nghe Thiên Chúa trước khi lên đường gặp gỡ con người.
Vào lúc 14 giờ cùng ngày, cha Antôn Nguyễn Văn Đính, Quản hạt Đông Tháp, vị giảng huấn của kỳ thường huấn, đã chia sẻ chuyên đề dưới ánh sáng Tin Mừng và giáo huấn chính thức của Hội Thánh về linh đạo đối thoại. Khởi đi từ thực tại thế giới đương đại, nơi các nền văn hóa, tôn giáo và hệ giá trị cùng tồn tại và tương tác, cha giảng huấn nhấn mạnh rằng đối thoại không còn là một chọn lựa mang tính mục vụ tùy nghi, nhưng trở thành đòi hỏi thiết yếu của chính sứ vụ Hội Thánh. Công đồng Vaticanô II đã xác định Hội Thánh được mời gọi “đọc các dấu chỉ thời đại và giải thích chúng dưới ánh sáng Tin Mừng” (x. Hiến chế Gaudium et Spes, số 4), và trong những dấu chỉ ấy, khát vọng được lắng nghe và được gặp gỡ của con người nổi lên như một lời mời gọi cấp bách.
Nền tảng sâu xa của đối thoại không bắt nguồn từ chiến lược mục vụ nhưng từ chính mầu nhiệm Thiên Chúa. Thiên Chúa đã ngỏ lời với nhân loại trong lịch sử cứu độ, và nơi Đức Giêsu Kitô, Ngôi Lời nhập thể, cuộc đối thoại giữa Thiên Chúa và con người đạt đến đỉnh cao (x. Dei Verbum, số 2). Vì thế, linh mục không chỉ là người loan báo chân lý nhưng còn là người bước vào tương quan gặp gỡ, lắng nghe và đồng hành với con người trong hoàn cảnh cụ thể của họ.
Trong phần triển khai, cha giảng huấn nhấn mạnh rằng đối thoại Kitô giáo luôn gắn liền giữa chân lý và bác ái. Thánh Phaolô mời gọi các tín hữu “sống theo sự thật trong tình yêu” (x. Ep 4,15), tránh hai thái cực: tương đối hóa chân lý hoặc áp đặt chân lý bằng thái độ đối đầu. Đối thoại mục vụ đích thực không làm suy giảm căn tính đức tin, nhưng diễn tả chân lý Tin Mừng theo cách thức có khả năng được đón nhận.
Đối thoại còn đặt nền trên phẩm giá con người được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa (x. St 1,27). Hội Thánh luôn bảo vệ tự do lương tâm và tự do tôn giáo, bởi đức tin chỉ có giá trị khi được đón nhận cách tự do (x. Dignitatis Humanae, số 2). Vì thế, người linh mục được mời gọi trở thành chứng nhân của sự tôn trọng, kiên nhẫn và phân định mục tử trong mọi tương quan mục vụ.
Một điểm nhấn quan trọng được đào sâu là nghệ thuật lắng nghe. Lắng nghe không đơn thuần là phương pháp giao tiếp, nhưng là hành vi của đức ái và là nền tảng của Hội Thánh hiệp hành mà Đức Thánh Cha Phanxicô không ngừng mời gọi toàn thể Dân Chúa sống và thực hành. Khi lắng nghe, linh mục bước vào cuộc gặp gỡ cá vị, nơi con người cảm nghiệm mình được đón nhận trước khi được hướng dẫn. Chính trong sự lắng nghe này, Tin Mừng bắt đầu được loan báo một cách âm thầm nhưng hiệu quả.
Cha giảng huấn cũng nhấn mạnh rằng đối thoại luôn là một hành trình dài, tôn trọng tiến trình trưởng thành của mỗi người và đặt niềm tin vào hoạt động âm thầm của ân sủng Thiên Chúa. Mục tiêu tối hậu của đối thoại không phải chiến thắng tranh luận, nhưng xây dựng hiệp thông và phục vụ công ích, đúng như giáo huấn xã hội của Hội Thánh về việc cổ võ hòa bình và sự phát triển toàn diện con người (x. Compendium of the Social Doctrine of the Church, số 198).
Từ nền tảng thần học ấy, các tham dự viên được mời gọi nhìn lại đời sống mục vụ giáo xứ như một không gian đối thoại rộng mở. Giáo xứ quy tụ nhiều thành phần khác nhau: người nhiệt thành, người nguội lạnh, giới trẻ, các gia đình, người nghèo và cả những người ngoài Công giáo. Linh mục được mời gọi chủ động bước ra gặp gỡ, bởi Hội Thánh tự bản chất là Hội Thánh “lên đường” (x. Evangelii Gaudium, số 24). Lắng nghe mục vụ trở thành phương thế chữa lành những tâm hồn tổn thương, nâng đỡ người yếu đức tin và đồng hành với những hoàn cảnh mong manh của đời sống gia đình và xã hội. Chính việc lắng nghe này đã là một hình thức loan báo Tin Mừng.
Ngôn ngữ mục vụ cũng được đặt lại như một trách nhiệm thiêng liêng. Lời nói của người mục tử phải trung thành với chân lý nhưng đồng thời phù hợp với hoàn cảnh và con người cụ thể, nhằm xây dựng tương quan thay vì kết án. Trong những hoàn cảnh xung đột hay chống đối, linh mục được mời gọi trở thành người hòa giải, phản chiếu dung mạo của Đức Kitô là Hoàng Tử Bình An (x. Ep 2,14).
Bên cạnh đời sống giáo xứ, chuyên đề còn đề cập đến tương quan đối thoại với các nhà chức trách xã hội, cùng hướng tới phục vụ con người và thiện ích chung. Đối thoại xã hội, theo giáo huấn Hội Thánh, chính là một hình thức thực thi đức ái trong đời sống công cộng (x. Gaudium et Spes, số 76).
Trong bối cảnh tôn giáo đa dạng, đối thoại liên tôn cũng được nhấn mạnh như một chiều kích thiết yếu của sứ vụ. Công đồng Vaticanô II khẳng định Hội Thánh nhìn nhận những yếu tố chân thật và thánh thiện nơi các tôn giáo khác (x. Nostra Aetate, số 2). Đối thoại liên tôn đòi hỏi sự tế nhị, hiểu biết nghiêm túc và căn tính Kitô giáo vững vàng, nhằm cổ võ hòa bình, bảo vệ phẩm giá con người và làm chứng cho tình yêu phổ quát của Thiên Chúa. Đối thoại không thay thế việc loan báo Tin Mừng nhưng bổ túc và chuẩn bị cho sứ vụ truyền giáo.
Vào lúc 19 giờ 30 cùng ngày, Đức Cha Phêrô Nguyễn Văn Viên, Giám mục Phụ tá Giáo phận Vinh, đã hiện diện và trao ban huấn từ mục vụ cho quý linh mục trẻ. Tiếp nối chủ đề “Linh mục – Người đối thoại”, Đức Cha nhấn mạnh chiều kích gặp gỡ như điểm khởi đầu của mọi đối thoại mục vụ. Ngài cho thấy lịch sử cứu độ chính là lịch sử Thiên Chúa chủ động gặp gỡ con người, từ lời gọi trong vườn Êđen (x. St 3,9) đến đỉnh cao nơi mầu nhiệm Nhập Thể, khi Đức Kitô đến cư ngụ giữa nhân loại (x. Ga 1,14) để tái lập tình hiệp thông giữa Thiên Chúa và con người. Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động hôm nay, linh mục được mời gọi hiện diện gần gũi, trở nên dấu chỉ của lòng thương xót và hiệp thông hơn là tìm kiếm quyền lực mục vụ. Tinh thần ấy cũng phản ánh lời mời gọi của Đức Thánh Cha Phanxicô về một Giáo hội biết ra đi, lắng nghe và đồng hành với con người (x. Evangelii Gaudium, 24). Đức Cha Phêrô đặc biệt khuyến khích các linh mục trẻ xây dựng đời sống nội tâm vững chắc, bởi chỉ khi ở lại trong Đức Kitô (x. Ga 15,4-5), người mục tử mới trở thành khí cụ đối thoại của Thiên Chúa.
Sau huấn từ, cộng đoàn bước vào giờ Chầu Thánh Thể trong bầu khí linh thánh và thinh lặng, để mọi thao thức mục vụ được đặt lại trước sự hiện diện yêu thương của Chúa, kín múc nơi Thánh Thể nguồn sức mạnh cho hành trình phục vụ và đối thoại.
Sáng ngày 06/05/2026, vào lúc 7 giờ, cha Antôn Nguyễn Văn Đính tiếp tục hướng dẫn giờ tĩnh tâm với những chia sẻ đậm nét kinh nghiệm mục vụ và đời sống thiêng liêng của người mục tử đi trước. Từ thực trạng đời sống mục vụ hôm nay, cha đặt ra câu hỏi căn bản: giữa muôn vàn hoạt động mục vụ, linh mục còn thực sự là người biết lắng nghe và đối thoại hay không. Thế giới hiện đại không thiếu tiếng nói nhưng thiếu những con tim biết lắng nghe; không thiếu thông tin nhưng thiếu những cuộc gặp gỡ thật sự. Vì thế, đối thoại không chỉ là phương pháp nhưng là căn tính linh mục, phản ánh chính cách Thiên Chúa gặp gỡ con người nơi Đức Giêsu Kitô.
Chiêm ngắm trình thuật hai môn đệ trên đường Emmau (x. Lc 24,13–35), cha giảng huấn trình bày Đức Giêsu như mẫu gương sống động của đối thoại cứu độ: Ngài đến gần và lắng nghe trước khi giảng dạy; soi sáng chân lý trong tình yêu chứ không kết án; dẫn con người trở về với Lời Chúa trong sự tôn trọng tự do; và cuối cùng đưa họ đến cuộc gặp gỡ biến đổi nơi việc bẻ bánh, để từ đó họ được sai đi làm chứng. Tiến trình Emmau trở thành mô hình mục vụ: lắng nghe – đồng hành – soi sáng – gặp gỡ – sứ vụ.
Từ đó, các linh mục trẻ được mời gọi đào sâu đời sống cầu nguyện như nền tảng của đối thoại. Một linh mục biết lắng nghe Thiên Chúa mới có thể lắng nghe con người. Lắng nghe trở thành hành vi chữa lành, trong khi việc nói sự thật cần luôn gắn liền với bác ái và sự kiên nhẫn mục tử. Đối thoại hiệu quả nhất không hệ tại kỹ năng diễn đạt nhưng nơi chính đời sống chứng tá khiêm tốn, gần gũi và yêu thương của người linh mục.
Cao điểm của kỳ thường huấn là Thánh lễ lúc 10 giờ cùng ngày do Đức Cha Phêrô Nguyễn Văn Viên chủ sự. Trong bài giảng, khởi đi từ Tin Mừng theo thánh Gioan (Ga 15,1-8),“Thầy là cây nho thật”, mặc khải mối tương quan sống còn giữa Đức Kitô và các môn đệ. Đức Giêsu không chỉ là Đấng Cứu Độ nhưng còn là nguồn sự sống, để mọi ai gắn bó với Người sẽ sinh hoa trái và được thông phần vào sự sống đời đời (x. Ga 15,5). Từ đó, Đức Cha nhấn mạnh rằng đời sống linh mục chỉ thực sự phong phú khi được đặt nền trên sự hiệp thông mật thiết với Đức Kitô, vị Mục Tử tối cao của Hội Thánh (x. Pastores Dabo Vobis, số 12).
Ngài cũng quảng diễn hình ảnh cành nho cần được cắt tỉa để sinh nhiều hoa trái, như lời Chúa Giêsu: “Cành nào sinh hoa trái, Người cắt tỉa cho nó sinh nhiều hoa trái hơn” (Ga 15,2). Những thời gian thường huấn và tĩnh tâm chính là cơ hội quý báu để linh mục trở về với đời sống nội tâm, để Chúa thanh luyện, chữa lành và canh tân ơn gọi qua cầu nguyện, thinh lặng và hoán cải liên lỉ. Chỉ khi ở lại trong Đức Kitô (x. Ga 15,4), người linh mục mới có thể trở nên khí cụ sinh hoa trái thiêng liêng cho cộng đoàn và thi hành sứ vụ mục tử cách hiệu quả giữa lòng thế giới hôm nay.
Thánh lễ diễn ra trong bầu khí sốt sắng và hiệp thông sâu xa, trở thành điểm quy tụ thiêng liêng của toàn bộ kỳ thường huấn, nơi những suy tư mục vụ được kết tinh thành lời tạ ơn và lời sai đi. Từ bàn tiệc Thánh Thể, các linh mục trẻ được củng cố trong ơn gọi và được sai trở về cộng đoàn như những người kiến tạo đối thoại, hiệp thông và hy vọng.
Khép lại kỳ thường huấn, các tham dự viên cùng xác tín rằng đối thoại không chỉ là một kỹ năng mục vụ nhưng là linh đạo và căn tính của đời linh mục. Qua việc lắng nghe, gặp gỡ và đồng hành, Tin Mừng được loan báo cách gần gũi hơn, Hội Thánh hiện diện tích cực giữa lòng xã hội, và hiệp thông được xây dựng giữa con người với nhau cũng như với Thiên Chúa. Mỗi linh mục được mời gọi trở nên “con đường Emmau” giữa thế giới hôm nay, nơi con người được lắng nghe, được soi sáng, gặp gỡ Đức Kitô và được sai đi trong đời sống mới.
Truyền thông Giáo phận Vinh
__________________
